DUSZPASTERZE RAJBROCKIEJ PARAFII

Omówienie duchowieństwa zatrudnionego w minionych wiekach w parafii zacznę od kategorii zarządców parafii. Kategorię rządców parafii tworzyli: plebani, prepozyci - od których, z czasem przyjęła się nazwa proboszcz - a także komendariusze i występujący powszechnie w XIX wiecznych materiałach źródłowych - administratorzy.
     W literaturze panuje zgodność, co do tego, że w okresie średniowiecza decydujący wpływ na wybór plebana miał fundator kościoła parafialnego. Prezentował on biskupowi kandydata na beneficjum kościelne. Uzależnienie wyboru zarządcy parafii od patrona, powodowało, że plebanem nie zawsze zostawała właściwa osoba. Stąd też czasami przekazywanie czy sprzedaż probostwa. Bywało i tak, że nie zawsze osoby protegowane przez fundatorów kościoła, miały święcenia kapłańskie.
     W XIX wieku o wyborze zarządcy parafii decydowały trzy czynniki, mianowicie kolatorzy kościoła, władza diecezjalna oraz władza rządowa. Przy czym czynnik państwowy miał w tym zakresie największe kompetencje. Przy wyborze osoby na beneficjum plebańskie dążono do wyboru takiego kandydata, który będzie podległy władzom świeckim i nie będzie sprawiał trudności we współpracy.
        Na określenie zarządcy parafii wizytatorzy podawali różne określenia: plebanus, praepositus, rector ecclesiae.
Możemy napotkać także  okoliczności, w których zarząd parafią sprawuje administrator. Mianowicie powołanie w parafii administratora może nastąpić wówczas, gdy beneficjum plebańskie jest nieobsadzone - czyli wakuje, bądź też w przypadku, gdy proboszcz był niezdolny do dalszej pracy duszpasterskiej w parafii, lub też wyraźnie widoczne było zaniedbywanie obowiązków parafialnych przez duchownego.
     Nie można wskazać, który z wyżej wymienionych czynników zadecydował o obsadzie administratorów w parafii. Możliwe, że administracja kościoła parafialnego była koniecznością wynikającą z ubóstwa parafii, które uniemożliwiało obsadzenie stałego beneficjanta.
       Przyjęcie tezy o niskim uposażeniu parafii pozwoliłoby wytłumaczyć zjawisko częstego zmieniania się zarządców omawianego ośrodka duszpasterskiego. Niektóre z wymienionych postaci skarżyły się na trudną sytuację materialną, która zmuszała ich do szukania lepiej uposażonych stanowisk.
       Do kategorii zarządców parafii zaliczani byli też komendariusze. Komendariusz był to duchowny, który sprawował opiekę duszpasterską w czasie, gdy parafia nie miała instytuowanego plebana - czyli wakowała, jak i wówczas, gdy pleban nie rezydował przy powierzonej parafii. Z reguły mianowani byli na stanowisko tymczasowego plebana przez patronów kościoła.
       Bywały sytuacje, w której zjawisku gromadzenia przez jedną osobę dwu stanowisk i wiążącego się z tym uposażenia - czyli kumulacji beneficjów, towarzyszyło drugie zjawisko jakim był nierezydencja duchowieństwa przy parafii. Zarówno w okresie średniowiecza, jak i później, proceder zajmowania przez jednego duchownego kilku stanowisk i przyjmowania z tej racji dodatkowych uposażeń był, zjawiskiem szeroko rozpowszechnionym.
       Przyczyną kumulacji beneficjów i towarzyszącej mu nierezydencji księży, mogła być również niewystarczająca kadra duchownych, którzy mogli piastować stanowisko zarządcy parafii.
       Zarządcy parafii w zamian za otrzymywane uposażenie zobowiązani byli do wypełniania szeregu obowiązków. Do podstawowych obowiązków zarządców parafii rajbrockiej należało zapewnienie parafianom opieki duchowej, (czyli tzw. curam animarum), udzielanie sakramentów i sakramentaliów - pogrzebów, odprawianie coniedzielnej mszy św., a także głoszenie kazań. Wynikały one z tzw. przymusu parafialnego, w myśl, którego pleban zobowiązany był do wypełniania pewnych funkcji w parafii, które zarezerwowane były wyłącznie dla niego. Ponadto plebani zobowiązani byli do przypominania swoim wiernym o wypełnianiu podstawowych obowiązków religijnych, jakimi były: przystępowanie do spowiedzi i komunii wielkanocnej, święcenie świąt, czy zachowanie postów. Obok pieczy duchowej nad parafianami do obowiązków zarządców parafii należała troska o całokształt spraw administracyjnych, o personel i instytucje związane z parafią (szpital, szkoła).

 

Duszpasterze  Rajbrockiej  parafii znani z nazwiska:

Stanisław z Lipnicy (Stanislaus de Lypnycza) - ok. 1529

Joannes Latowic - ok.1609

Swieresewicz Szymon prob. 1681- 1687

Wieruszowicz Jakub prob.  1687 - 1702

Błotowski Aleksander prob. 1702- 1706

Czerski Stanisław prob.  1706 - 1716

Nowiński Andrzej prob.  1716 – 1734 założyciel najstarszej istniejącej księgi parafialnej

Lipczyński Józef administrator psp 1734

Czaglowski Mateusz wikariusz 1734 - 1735

Czaglowski Mateusz administrator 1735 – 1736

Suchan Stanisław administrator 1736

Sitowski Jan prob. 1736 – 1737

Szymczakiewicz Maciej prob. 1738 – 1777 Com.

Nowakowski Wawrzyniec wikariusz 1777

Szymczakiewicz Andrzej prob. 1777- 79

O. Gratian  wikariusz 1779

O. Aleksander wikariusz 1779

O. Sebastian wikariusz 1779

Drągalski Marcin Administrator 1780

Fiałkowski Gabriel prob. 1780-1781

Barański Kletus wikariusz 1780 Kpl. Coop.

Zubrzycki Antoni wikariusz 1780 V.-com.

Nowakowski Tomasz prob.  1781-1787

Zamorski Marcin prob. 1787- 1799 „pz”, +52

Salikiewicz Marcin prob. 1799 Com.

Sroczyński Błażej prob. 1799-1808  +48

Bawalski Krzysztof prob. 1808-1809 Adm.

Jurkiewicz Tomasz  prob. 1809-1815

Kargulski Andrzej prob. 1815-1816 adm. Com.

Świerczewski Jacek prob. 1816- 1831  +69

Sandewicz Aleksander 1831-32 Adm.S.

Katarzyński Wincenty prob. 1832 – 1841 „p.Z“ +39

Wątorski  Mikołaj Adm. 1841

Niepolski Szymon wik. 1841

 Jaworski Teofil prob. 1841-1848

Kubaszek Paweł wik. 1848

Kawecki Andrzej prob. 1848-1865 D.S.

Gałuszka Kazimierz adm. 1865

Galarowski Franciszek prob. 1865-1876

Kuziński Józef adm. 1876-1877

Dziubakowski Ignacy 1877-1880

Duszyński Jan prob. 1880-1905

Sowicki Jan adm.1905 p.s.p.

Padykuła Józef prob. 1905-1913 D.S.

Rogoziński Józef Admin.1913

Odziomek Antoni prob.1913-1921 RM

Pilch Jan adm. 1921-1922

Orczyk Michał prob.1922-1936 RM

Musiał Ludwik prob. 1936 –1980 RM

Skoczeń Franciszek wik. 1941-43

Szydłowski Franciszek wik. 1950-54

Ćwik Zbigniew wik. 1954 –1958

Gacek Józef wik. 1958-1963

Augustyn Stanisław wik. 1963-1966

Wolan Jan Wik. 1966-1968

Godek Józef wik. 1968-1971

Krzyżak Wincenty wik. 1971-73

Kapłon Julian wik. 1973-74

Myjak Marian wik. 1974 – 1980

Podolski Henryk prob. 1980-2001 RM

Jemioło Wiesław wik. 1981-86

Schab Stanisław wik. 1986 1990

Głąbiński  Janusz wik. 1990-93

Bajorek Adam wik. 1993

Sowa Tomasz wik.1994-96

Kogut Zygmunt wik. 1996-2002

Mróz Tadeusz prob. od 2001 RM

Zaręba  Józef wik. od 2002- ?????